Over kurk

Kurk wordt vervaardigd uit de schors van de kurkeik (Quercus suber) en werd al 2500 jaar geleden gebruikt door de Grieken en de Romeinen voor hun vlotten en visnetten. In de middeleeuwen werd het gebruik van kurk langzaamaan bekend in heel Europa. De kurk kwam vanuit Portugal naar Nederland, Engeland en Noord-Duitsland. Vanaf hier verspreide het gebruik zich naar Oost-Europa en de Scandinavische landen. De industriële toepassing van kurk ontstond rond de 19de eeuw voor de afsluiting van flessen en het afvalmateriaal werd gebruikt als isolatiemateriaal door de geluiddempende en warmte-isolerende eigenschappen.

De kurkeik komt voornamelijk voor in Portugal en de landen rond de Middellandse Zee (Portugal 51%, Spanje 26%, Italië 7%, Marokko 6%, Algerije 4%). Er is wereldwijd ongeveer 2.200.000 hectare kurkbos wat neer komt op een jaarlijkse productie van ongeveer 300.000 ton. De grootste kurkwouden staan in Alentejo (Portugal) vanwege de prima bodem en klimaatomstandigheden en bedragen ongeveer 670.000 hectare . Deze wouden hebben een productie van ongeveer 170.000 ton kurk per jaar. De gemiddelde opbrengst in Portugal is 200 tot 250 kg per hectare en wereldwijd zit dit rond de 150 kg per hectare.

De kurkeik is het hele jaar door groen en kan ongeveer 170 tot 250 jaar oud worden. De schors beschermt de boom tegen uitdroging door de hitte. Als de kurkeik ongeveer 25 jaar oud is vindt de eerste oogst plaats. De eik heeft dan een omtrek van ongeveer 70 cm en een hoogte van 120cm. Deze eerste oogst noemt men virgin schors. Na de eerste oogst kan er om de negen jaar geoogst worden. De tweede oogst noemt men secondary cork en de derde oogst amadia cork. De derde oogst is van goede kwaliteit om er kurken van te maken. Per levenscyclus wordt de kurkeik ongeveer 15 tot 17 keer geoogst.

Kurk wordt geoogst in de hete zomermaanden wanneer het kurkschors door vochtonttrekking loslaat van het Cambium; de dunne laag tussen de schors en de boom. Dit wordt tevens voorgeschreven door de Portugese wet. In tegenstelling van wat men vaak denkt, heeft de oogst geen enkel negatief invloed op de boom mits dit uiteraard goed wordt uitgevoerd. Van alle geoogste kurk wordt 30% gebruikt voor de productie van flessluitingen. De rest wordt vermalen (granuleert) zodat het gebruikt kan worden voor de productie van kurkvloeren, isolatiemateriaal en andere kurkproducten.

Door de unieke fysische en chemische samenstelling heeft kurk een aantal belangrijke eigenschappen:

  • Warmte-isolerend
  • Elastisch
  • Antistatisch
  • Geluiddempend
  • Vochtbestendig
  • Brandwerend

Voordelen van kurk:

  • Milieuvriendelijk
  • Duurzaam
  • Recyclebaar
  • Geen sprake van erosie in kurkwouden
Kurk wordt van boom gehaald